नागपूरचे सुप्रसिद्ध न्यूरोसर्जन डॉ. चंद्रशेखर पाखमोडे यांचे 53 व्या वर्षी हृदयविकाराच्या झटक्याने निधन झाल्याची बातमी अनेकांसाठी धक्कादायक ठरली. ते नियमित व्यायाम करणारे, आरोग्याबाबत जागरूक आणि वैद्यकीय तपासण्या वेळेवर करणारे डॉक्टर होते. केवळ तीन दिवसांपूर्वी त्यांचा ECG अहवालही नॉर्मल होता. तरीही 31 डिसेंबरच्या पहाटे त्यांना अचानक हृदयविकाराचा झटका आला.
ही घटना केवळ एका डॉक्टरच्या निधनापुरती मर्यादित नाही, तर ती आजच्या धावपळीच्या जीवनशैलीबाबत गंभीर प्रश्न उपस्थित करते. अनेक जण असा समज करतात की ब्लड शुगर, कोलेस्टेरॉल, रक्तदाब आणि ECG नॉर्मल असेल तर हृदय सुरक्षित आहे. मात्र तज्ज्ञांच्या मते वास्तव वेगळे आहे.
कार्डिओलॉजिस्ट सांगतात की दीर्घकाळचा मानसिक ताण, अपुरी झोप, सततचा कामाचा दबाव आणि बर्नआउट हे घटक हृदयासाठी अत्यंत घातक ठरू शकतात. विशेषतः डॉक्टर, आयटी व्यावसायिक, उद्योजक आणि शिफ्टमध्ये काम करणारे कर्मचारी यामध्ये हा धोका अधिक असतो. हे घटक अनेकदा नियमित तपासण्यांत दिसून येत नाहीत, मात्र शरीरावर त्यांचा परिणाम खोलवर होत असतो.
हृदयातील लेफ्ट मेन आर्टरी किंवा एलएडी धमनीमध्ये गंभीर ब्लॉकेज असल्यास, तो झटका प्राणघातक ठरू शकतो. अशा ब्लॉकेजमध्ये हृदयाच्या मोठ्या भागाला ऑक्सिजन मिळत नाही आणि अचानक कार्डियाक अरेस्ट होण्याची शक्यता वाढते. अनेक वेळा अत्याधुनिक उपचार असूनही रुग्णाचा जीव वाचवणे कठीण होते.
तज्ज्ञ असेही स्पष्ट करतात की पहाटेच्या वेळेत, विशेषतः 3 ते 6 या दरम्यान, शरीरात स्ट्रेस हार्मोन्सचे प्रमाण नैसर्गिकरित्या वाढते. यामुळे रक्तदाब वाढतो, हृदयाची ऑक्सिजनची गरज जास्त होते आणि रक्ताच्या गाठी तयार होण्याचा धोका वाढतो. त्यामुळे अनेक हृदयविकाराचे झटके याच वेळेत येतात.
अचानक थकवा, सौम्य छातीत दुखणे, मळमळ, चक्कर येणे किंवा अस्वस्थता ही लक्षणे अनेक जण थकवा समजून दुर्लक्षित करतात. मात्र तज्ज्ञांच्या मते ही हृदयविकाराची सुरुवातीची संकेत असू शकतात.
डॉ. चंद्रशेखर पाखमोडे यांचे निधन हे आधुनिक जीवनशैलीत मानसिक ताण आणि झोपेच्या अभावाकडे गांभीर्याने पाहण्याचा इशारा देणारे आहे. फिटनेस आणि वैद्यकीय तपासण्या महत्त्वाच्या असल्या तरी मानसिक आरोग्य, ताण नियंत्रण आणि पुरेशी विश्रांती हेही हृदयाच्या आरोग्यासाठी तितकेच आवश्यक असल्याचे या घटनेतून स्पष्ट होते.
