भंडारा | प्रतिनिधी
भंडारा येथील आयुध निर्मिती कारखान्यात झालेल्या भीषण स्फोट प्रकरणाची गंभीर दखल घेत राष्ट्रीय हरित लवाद (NGT) ने कठोर निर्णय दिला आहे. पर्यावरणीय नियम, औद्योगिक सुरक्षा मानके आणि कामगारांच्या सुरक्षिततेचे उल्लंघन झाल्याचे निरीक्षण नोंदवत NGT ने कारखाना प्रशासनाविरोधात फौजदारी कारवाई करण्याचे स्पष्ट आदेश संबंधित यंत्रणांना दिले आहेत.
स्फोटाची पार्श्वभूमी
मागील वर्षी २४ जानेवारी रोजी भंडाऱ्यातील आयुध निर्मिती कारखान्यात अचानक झालेल्या स्फोटात नऊ कामगारांचा मृत्यू झाला होता, तर अनेकजण गंभीर जखमी झाले होते. स्फोटानंतर परिसरात दहशतीचे वातावरण निर्माण झाले होते. या घटनेमुळे पर्यावरणीय नुकसान झाल्याचे आरोपही समोर आले होते.
सुरक्षा व पर्यावरणीय नियमांकडे दुर्लक्ष
NGT समोर झालेल्या सुनावणीत खालील गंभीर त्रुटी अधोरेखित करण्यात आल्या:
- आवश्यक सुरक्षा उपाययोजनांचा अभाव
- धोकादायक साहित्य हाताळताना मानक कार्यपद्धतींचे उल्लंघन
- पर्यावरण संरक्षण कायद्यांचे पालन न करणे
या बाबी अत्यंत गंभीर असल्याचे मान्य करत NGT ने प्रशासकीय कारवाईपुरते न थांबता फौजदारी गुन्हे दाखल करण्याचे निर्देश दिले आहेत.
कारखाना प्रशासनासमोर कायदेशीर अडचणी
NGT च्या आदेशानुसार पुढील कारवाई अपेक्षित आहे:
- दोषी अधिकारी व जबाबदार घटकांवर गुन्हे दाखल होण्याची शक्यता
- स्फोटास कारणीभूत ठरलेल्या प्रक्रियांची सखोल चौकशी
- भविष्यात अशा घटना टाळण्यासाठी कडक सुरक्षा उपाय लागू करण्याचे आदेश
नागरिकांच्या सुरक्षिततेचा मुद्दा ऐरणीवर
या निर्णयामुळे संरक्षण उद्योग असो वा सरकारी कारखाने—पर्यावरण आणि नागरिकांच्या सुरक्षिततेशी कोणतीही तडजोड खपवून घेतली जाणार नाही, असा ठाम संदेश गेल्याची चर्चा आहे. स्थानिक नागरिक, सामाजिक संघटना आणि पर्यावरणप्रेमींनी NGT च्या निर्णयाचे स्वागत केले आहे.
पुढील प्रक्रिया
NGT च्या आदेशानंतर राज्य व केंद्रस्तरीय संबंधित यंत्रणा पुढील कायदेशीर पावले उचलणार असून, या प्रकरणाकडे संपूर्ण राज्याचे लक्ष लागले आहे.
