नवी दिल्ली देशातील पारंपरिक कारागीर आणि हस्तकला व्यवसाय करणाऱ्या कामगारांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम करण्यासाठी केंद्र सरकारकडून राबवली जाणारी PM Vishwakarma Yojana 2025 मध्येही सुरू आहे. या योजनेच्या माध्यमातून पारंपरिक व्यवसायांशी निगडित नागरिकांना प्रशिक्षण, आवश्यक साधनांसाठी आर्थिक सहाय्य तसेच कमी व्याजदरात कर्जाची सुविधा उपलब्ध करून दिली जात आहे.
या योजनेचा मुख्य उद्देश पारंपरिक कौशल्ये जतन करताना त्या आधुनिक बाजारपेठेशी जोडणे हा आहे. सुतार, लोहार, कुंभार, नाभिक, शिंपी, सोनार आणि इतर पारंपरिक व्यवसाय करणाऱ्या व्यक्तींना या योजनेचा लाभ मिळू शकतो. ग्रामीण तसेच शहरी भागातील अनेक कारागीर या योजनेत सहभागी होत असल्याचे चित्र सध्या दिसून येत आहे.
PM Vishwakarma Yojana अंतर्गत पात्र लाभार्थ्यांना टूलकिटसाठी आर्थिक मदत दिली जाते. यासोबतच कौशल्यविकास प्रशिक्षणाची सुविधा उपलब्ध असून प्रशिक्षण पूर्ण केल्यानंतर प्रमाणपत्रही प्रदान करण्यात येते. या प्रशिक्षणामुळे कारागीरांना त्यांच्या कामाची गुणवत्ता सुधारण्यास आणि उत्पन्न वाढवण्यास मदत होत असल्याचे सांगितले जात आहे.
योजनेत कर्ज सुविधेलाही महत्त्व देण्यात आले आहे. पहिल्या टप्प्यात ठरावीक मर्यादेपर्यंत कर्ज दिले जाते, तर दुसऱ्या टप्प्यात व्यवसाय वाढीसाठी अधिक रक्कमेचे कर्ज उपलब्ध होते. हे कर्ज तुलनेने कमी व्याजदरात दिले जात असल्यामुळे स्वयंरोजगाराला चालना मिळत असल्याचे निरीक्षण नोंदवले जात आहे.
अर्ज प्रक्रिया पूर्णपणे ऑनलाइन असून आधार आणि मोबाईल क्रमांकाच्या सहाय्याने नोंदणी केली जाते. अर्ज करताना वैयक्तिक माहिती, व्यवसायाची माहिती आणि आवश्यक कागदपत्रे सादर करावी लागतात. प्रशासनाकडून पात्र नागरिकांनी अधिकृत मार्गदर्शक सूचनांनुसार अर्ज करावा, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
एकूणच PM Vishwakarma Yojana 2025 ही पारंपरिक कारागीर आणि कामगारांसाठी आर्थिक स्थैर्य आणि रोजगाराच्या संधी निर्माण करणारी महत्त्वाची योजना मानली जात आहे. या योजनेमुळे अनेक कुटुंबांचे उत्पन्न वाढण्यास मदत होत असून पारंपरिक व्यवसायांना नवसंजीवनी मिळत असल्याचे चित्र आहे.
